สมเด็จพระสันตะปาปา เลโอ ที่ 14 ได้แถลงเปิดตัวสมณสาส์นเตือน ชื่อ Magnifica Humanitas (Magnificent Humanity) ความงดงามแห่งความเป็นมนุษย์ ว่าด้วยการพิทักษ์ศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ในยุคปัญญาประดิษฐ์ (Artificial intelligence - AI) เมื่อวันที่ 25 พฤษภาคม 2026 โอกาสครบ 135 ปีของสมณสาส์น Rerum Novarum (สิ่งใหม่ทั้งหลาย) ของสมเด็จพระสันตะปาปา เลโอ ที่ 13 ใน ค.ศ. 1891

สมณสาส์น Rerum Novarum (สิ่งใหม่ทั้งหลาย) เป็นจุดเริ่มต้นของ คำสอนด้านสังคมของพระศาสนจักรคาทอลิกในยุคสมัยใหม่ เพราะ 135 ปีที่แล้วมีการปฏิวัติอุตสาหกรรม และทำให้มีประเด็นหลัก ๆ 3 เรื่อง คือ- ช่องว่างชนชั้น และสภาวะทาสแบบใหม่
- ทางเลือกสุดโต่ง 2 ทาง : ทุนเสรีนิยม กับ สังคมนิยม
- พระศาสนจักรปกป้องศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์

5 ประเด็นสำคัญ ของ Magnifica Humanitas โดย ซ. คารีโน ฮอดเดอร์

1. ศักดิ์ศรีของมนุษย์ วิธีที่เราใช้เทคโนโลยี และจุดประสงค์ที่เราใช้ AI มนุษย์มีบทบาทในการสร้างสรรค์ ในแผนการของพระเจ้า มนุษย์มีศักดิ์ศรี เราจึงใช้เครื่องมือเทคโนโลยีอย่างดี สอดคล้องกับแผนการของพระเจ้า

2.จำเป็นต้องปลดอาวุธ AI  พระศาสนจักรมิได้ต่อต้านปัญญาประดิษฐ์ อย่างง่าย ๆ พระศาสนจักรส่งเสริมศักดิ์ศรีมนุษย์ และต่อต้านสิ่งที่ลดทอนศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ AI ต้องไม่ถูกใช้เพื่อดูหมิ่นมนุษย์ หรือครอบงำผู้อ่อนแอและเปราะบาง

3. เป็นโอกาสให้ค้นพบความจริง ในยุคที่มีข้อมูลเท็จ และภาพปลอม เราจำเป็นต้องค้นหาความจริงที่มีคุณค่า... แบ่งปัน และบริหารจัดการตามหลักการพื้นฐานของคำสอนด้านสังคมของพระศาสนจักร เช่น ประโยชน์ส่วนรวม และจุดหมายสากลของสิ่งดีทั้งหมด

4.อนาคตของเราจะเป็นแบบใด ปัญญาประดิษฐ์สามารถประมวลผลข้อมูลได้ แต่มนุษย์สามารถตัดสินใจด้วยมโนธรรม คิดไตร่ตรองตามหลักคำสอนสังคม และอาศัยพระหรรษทานของพระเจ้า

5.เรามนุษย์สำคัญกว่า AI อย่าให้ความสำคัญกับสติปํญญามากเกินไป มนุษย์มีมากกว่าสติปัญญา เรามีเจตจำนง เสรีภาพ  มโนธรรม  การมีส่วนร่วม และความสัมพันธ์กัน

ขอบคุณ มาเซอร์มารี หลุยส์ พรฤกษ์งาม (คณะภคินีเซนต์ปอล เดอ ชาร์ตร) ได้อุทิศเวลาในการแปลเป็นภาษาไทย เพียง 1 เดือนเท่านั้น  ขอท่านช่วยกันศึกษา สมณสาส์น “ความงดงามแห่งความเป็นมนุษย์” เผยแผ่และแบ่งปันกันต่อไป

###############
ฟ.วีระ อาภรณ์รัตน์